12. Sınıf Edebiyat
Halk Edebiyatı konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.
Halk Edebiyatı, sözlü kültürün, günlük yaşamın ve ortak duyarlıkların sade bir dille aktarıldığı geniş bir gelenektir. Anonim, âşık ve tekke-tasavvuf kollarını birbirinden ayırmak için tür, ölçü, konu ve söyleyici özelliklerini birlikte incelemek gerekir.
Bu içerik; mani, koşma, türkü, destan, ilahi ve nefes gibi türleri tanımana, sanatçıları gelenekleriyle eşleştirmene ve hece ölçüsü ile dörtlük yapısının işlevini kavramana yardımcı olur.
Türleri yalnızca adlarına bakarak eşleştirmek yanıltıcıdır. Aynı türün farklı konularda kullanılabileceğini, ayrım yaparken gelenek, ölçü, nazım birimi ve söyleyici özelliklerinin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini unutma.
Önce üç ana kolu ayır, sonra her kolun türlerini ve temsilcilerini yerleştir. Nazım biçimleri için ölçü, birim, konu ve ayırt edici özellikleri aynı tabloda karşılaştır. Yanlış yaptığın sorularda doğru cevabı işaretlemekle yetinme; hangi bilgi veya yorum adımında zorlandığını belirle.
5. Test
Halk Edebiyatı konusu 5. test.
Her soruda doğru seçeneği işaretle.
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: D
Âşık edebiyatında temel ölçü hecedir. Aruz, daha çok divan ve tekke çevresinde görülür.
Âşık edebiyatında temel ölçü hecedir. Aruz, daha çok divan ve tekke çevresinde görülür.
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: D
Koşma çoğunlukla 11'li heceyle söylenir; 8'li hece zorunlu değildir. 8'li hece daha çok semaide yaygındır.
Koşma çoğunlukla 11'li heceyle söylenir; 8'li hece zorunlu değildir. 8'li hece daha çok semaide yaygındır.
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: B
Koşma dörtlüklerle kurulur ve yaygın olarak 11'li hece ölçüsüyle söylenir. Aruzla yazılmaz ve anonim değil, âşıkların ürünüdür.
Koşma dörtlüklerle kurulur ve yaygın olarak 11'li hece ölçüsüyle söylenir. Aruzla yazılmaz ve anonim değil, âşıkların ürünüdür.
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: C
Nefes, Bektaşi-Alevi geleneğinde tasavvufi içerikli şiir türüdür. Güzelleme, taşlama ve koçaklama âşık edebiyatı türlerindendir.
Nefes, Bektaşi-Alevi geleneğinde tasavvufi içerikli şiir türüdür. Güzelleme, taşlama ve koçaklama âşık edebiyatı türlerindendir.
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: C
Halk hikâyeleri çoğunlukla aşk ve kahramanlık konularını işler ve nazım-nesir karışık anlatılır. Masalla aynı değildir; olağanüstü unsurlar da görülebilir.
Halk hikâyeleri çoğunlukla aşk ve kahramanlık konularını işler ve nazım-nesir karışık anlatılır. Masalla aynı değildir; olağanüstü unsurlar da görülebilir.
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: D
Karagöz oyununda “muhavere”, Karagöz ile Hacivat’ın karşılıklı konuştuğu bölümdür. Meddah tek kişilik anlatıcıdır; mukaddime ve fasıl daha çok orta oyununda da kullanılan bölüm adlarıdır.
Karagöz oyununda “muhavere”, Karagöz ile Hacivat’ın karşılıklı konuştuğu bölümdür. Meddah tek kişilik anlatıcıdır; mukaddime ve fasıl daha çok orta oyununda da kullanılan bölüm adlarıdır.
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: C
Âşık edebiyatında koşma başta olmak üzere 11'li hece ölçüsü en yaygın kalıptır. 8'li ölçü semai ve varsağıda daha sık görülür.
Âşık edebiyatında koşma başta olmak üzere 11'li hece ölçüsü en yaygın kalıptır. 8'li ölçü semai ve varsağıda daha sık görülür.
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: C
İlahi, tekke edebiyatında Allah sevgisini ve tasavvufi düşünceyi işleyen nazım türüdür. Güzelleme, koçaklama ve taşlama âşık edebiyatı türlerindendir.
İlahi, tekke edebiyatında Allah sevgisini ve tasavvufi düşünceyi işleyen nazım türüdür. Güzelleme, koçaklama ve taşlama âşık edebiyatı türlerindendir.
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: B
Destan, toplum hayatını etkileyen olayları anlatan uzun nazım biçimidir ve çoğunlukla koşma düzeninde (11'li heceyle) söylenir. Diğer seçenekler mani/tekke/divan özellikleridir.
Destan, toplum hayatını etkileyen olayları anlatan uzun nazım biçimidir ve çoğunlukla koşma düzeninde (11'li heceyle) söylenir. Diğer seçenekler mani/tekke/divan özellikleridir.
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: B
Mani anonim halk şiirinde dörtlüklerle kurulur ve en yaygın uyak düzeni aaxa’dır. Beyit-aruz divana; mahlas verme ise âşık şiirine özgü bir özelliktir.
Mani anonim halk şiirinde dörtlüklerle kurulur ve en yaygın uyak düzeni aaxa’dır. Beyit-aruz divana; mahlas verme ise âşık şiirine özgü bir özelliktir.
Anonim Halk Edebiyatı, Âşık Edebiyatı ve Tekke-Tasavvuf Edebiyatı başlıca kollardır.
Nazım birimi, dörtlük yapısı, uzunluk, konu ve söyleyiş özellikleri birlikte değerlendirilmelidir.
Hece ölçüsü, halk şiirinin söyleyiş ritmini ve sözlü aktarımını destekleyen temel biçim özelliklerinden biridir.
