İçindekiler
Yatay geçişin ne olduğunu, merkezi yerleştirme puanıyla yatay geçiş ve not ortalamasına göre yatay geçiş farklarını, başvuru takvimini, belgeleri ve dikkat edilmesi gereken koşulları anlatan 2027 YKS rehberi.
Kısa Cevap: Üniversite veya Bölüm Değiştirme Yoludur
Yatay geçiş, öğrencinin kayıtlı olduğu programdan başka bir programa, bölüme veya üniversiteye geçebilmesi için kullanılan resmi başvuru yoludur. Bu geçiş her isteyen öğrenci için otomatik değildir; ilgili yönetmelik, YÖK ilkeleri, üniversite ilanı ve kontenjan koşulları birlikte değerlendirilir.
Adaylar yatay geçişi genellikle iki ana başlıkta duyar: merkezi yerleştirme puanıyla yatay geçiş ve genel not ortalamasına göre yatay geçiş. Hangi yolun uygun olduğu öğrencinin kayıt yılı puanına, mevcut sınıfına, not ortalamasına, disiplin durumuna, ders eşdeğerliğine ve başvuru takvimine göre değişir.
- Yatay geçiş bölüm veya üniversite değiştirmek için kullanılan resmi süreçtir.
- Merkezi yerleştirme puanıyla geçişte kayıt yılındaki puan ve taban puan karşılaştırılır.
- Not ortalamasıyla geçişte kontenjan, AGNO/GANO ve üniversite koşulları önemlidir.
- Başvuru tarihleri her üniversite tarafından ilan edilir; süre kaçırılırsa başvuru yapılamaz.
Yatay Geçiş Türleri Nelerdir?
Yatay geçişte en temel ayrım, merkezi yerleştirme puanına dayalı geçiş ile başarı/not ortalamasına dayalı geçiş arasındadır. Ayrıca başvurunun aynı üniversite içinde mi, farklı üniversiteye mi, yurt dışından Türkiye'ye mi yapılacağı da koşulları değiştirir.
Kurum içi yatay geçiş aynı üniversitenin farklı programları arasında yapılırken, kurumlar arası yatay geçiş farklı üniversiteler arasında yapılır. Merkezi yerleştirme puanıyla yatay geçiş ise Ek Madde 1 kapsamında ayrıca değerlendirilir ve öğrencinin kayıt olduğu yıldaki merkezi puanları esas alınır.
- Kurum içi yatay geçiş aynı üniversite içindeki programlar arasında yapılır.
- Kurumlar arası yatay geçiş farklı üniversiteler arasında yapılır.
- Merkezi yerleştirme puanıyla yatay geçişte kayıt yılı puanı belirleyicidir.
- Not ortalamasıyla geçişte başarı durumu, kontenjan ve ders uyumu önemlidir.
- Yurt dışından yatay geçişte YÖK ve üniversite koşulları ayrıca incelenmelidir.
Merkezi Yerleştirme Puanıyla Yatay Geçiş Nasıl Yapılır?
Merkezi yerleştirme puanıyla yatay geçişte öğrencinin kayıt olduğu yıldaki YKS/ÖSYS puanı, geçmek istediği programın aynı yıldaki taban puanına eşit veya yüksek olmalıdır. Bu modelde öğrencinin mevcut not ortalaması tek belirleyici değildir; asıl kriter kayıt yılı merkezi yerleştirme puanıdır.
YÖK'ün Ek Madde 1 uygulama ilkelerinde öğrencinin kayıt olduğu yıldaki merkezi yerleştirme puanlarının geçmek istediği programın o yıldaki taban puanını sağlaması gerektiği ve bu kapsamda yatay geçiş hakkının genel olarak bir kez kullanılabildiği belirtilir. Aday ayrıca geçmek istediği programın özel koşullarını da sağlamalıdır.
- Kayıt olduğunuz yılın puanı esas alınır, güncel yıl puanı değil.
- Geçmek istediğiniz programın aynı yıldaki taban puanını sağlamanız gerekir.
- Puan türü ve program özel koşulları doğru eşleştirilmelidir.
- Ek Madde 1 kapsamında başvuru hakkı genel olarak bir kez kullanılabilir.
- Başvuru takvimi ve belge listesi üniversitenin resmi ilanından takip edilmelidir.
Not Ortalamasıyla Yatay Geçiş Nasıl Yapılır?
Not ortalamasına göre yatay geçişte öğrencinin mevcut üniversitesindeki akademik başarısı, başvurduğu programın kontenjanı ve üniversitenin ilan ettiği koşullar dikkate alınır. Her üniversite belirli sınıflar ve dönemler için kontenjan ilan eder.
Bu yöntemde adayın genel not ortalaması, başarısız dersi olup olmadığı, disiplin cezası, hazırlık durumu, ders içerikleri ve kredi uyumu gibi başlıklar değerlendirilebilir. Başvuru puanı ve sıralama yöntemi üniversite ilanında açıklandığı için aday her ilanı ayrı okumalıdır.
- Üniversiteler kontenjanları ve başvuru koşullarını dönemsel ilan eder.
- Genel not ortalaması çoğu başvuruda en önemli kriterlerden biridir.
- Başarısız ders, disiplin cezası veya eksik belge başvuruyu etkileyebilir.
- Ders içerikleri ve kredi uyumu intibak sürecinde önem kazanır.
- Başvuru sonucu kabul edilse bile öğrencinin kaçıncı sınıftan başlayacağı ayrıca belirlenir.
Yatay Geçiş Başvurusu İçin Hangi Belgeler Gerekir?
Yatay geçiş belgeleri üniversiteden üniversiteye değişebilir; ancak çoğu başvuruda öğrenci belgesi, transkript, ders içerikleri, disiplin durum belgesi, ÖSYM yerleştirme belgesi ve nüfus/kimlik bilgileri istenir.
Merkezi yerleştirme puanıyla başvurularda kayıt yılına ait puan ve yerleştirme bilgilerinin doğru sunulması gerekir. Not ortalamasıyla başvurularda ise transkript ve ders içerikleri daha kritik hale gelir. Eksik veya yanlış belge, puanınız yeterli olsa bile başvurunun değerlendirme dışı kalmasına neden olabilir.
- Öğrenci belgesi ve güncel transkript hazırlanmalıdır.
- Ders içerikleri ve ders planı intibak değerlendirmesi için istenebilir.
- Disiplin durum belgesi çoğu üniversite tarafından talep edilir.
- ÖSYM sonuç ve yerleştirme belgeleri merkezi puan başvurularında önemlidir.
- Başvuru formu, kimlik bilgisi ve varsa hazırlık/yabancı dil belgeleri kontrol edilmelidir.
İntibak ve Ders Saydırma Süreci Neden Önemli?
Yatay geçiş kabulü almak, öğrencinin doğrudan aynı sınıftan devam edeceği anlamına gelmeyebilir. Geçiş yapılan üniversite, önceki derslerin içerik ve kredi uyumunu inceleyerek hangi derslerin sayılacağını ve öğrencinin hangi sınıf/dönemden başlayacağını belirler.
Bu nedenle yatay geçiş sadece üniversite adı veya şehir değişikliği gibi düşünülmemelidir. Çok sayıda dersin sayılmaması, mezuniyet süresini uzatabilir ve öğrencinin planladığından daha fazla dönem okumasına yol açabilir.
- Ders içerikleri benzer olsa bile kredi ve kazanım uyumu ayrıca incelenir.
- Bazı dersler sayılmayabilir ve tekrar alınması gerekebilir.
- Sınıf intibakı üniversite kurullarının değerlendirmesine bağlıdır.
- Mezuniyet süresinin uzama ihtimali tercih öncesi hesaplanmalıdır.
- Vakıf üniversitesine geçişte burs ve ücret koşulları yeniden kontrol edilmelidir.
Son Kontrol: Takvim, Koşul ve İntibakı Birlikte Değerlendirin
Yatay geçiş doğru planlandığında öğrencinin bölüm, şehir veya üniversite hedefini yeniden düzenlemesini sağlayabilir. Fakat sadece memnuniyetsizlik duygusuyla acele yapılan başvuru, ders kaybı, burs kaybı, sınıf tekrarı veya beklenmeyen maliyet doğurabilir.
Başvuru yapmadan önce öğrenci kendi durumunu iki ayrı tabloda incelemelidir: merkezi yerleştirme puanı koşulları ve not ortalaması/kontenjan koşulları. Ardından başvurulacak üniversitenin takvimi, belge listesi, özel koşulları, ders saydırma süreci ve ücret/burs durumu resmi ilanlardan kontrol edilmelidir.
- Hangi yatay geçiş türüne uygun olduğunuzu belirleyin.
- Kayıt yılı puanınızı ve hedef programın aynı yıldaki taban puanını karşılaştırın.
- Not ortalamasıyla geçiş için kontenjan ve ilan koşullarını okuyun.
- Belgeleri son güne bırakmadan hazırlayın.
- İntibak, ders saydırma, burs ve mezuniyet süresi risklerini hesaba katın.
Sık sorulan sorular
Yatay geçiş nedir?
Yatay geçiş, öğrencinin kayıtlı olduğu yükseköğretim programından başka bir programa veya üniversiteye belirli koşulları sağlayarak geçmesidir.
Merkezi yerleştirme puanıyla yatay geçiş nasıl yapılır?
Öğrencinin kayıt olduğu yıldaki merkezi yerleştirme puanının, geçmek istediği programın aynı yıldaki taban puanına eşit veya yüksek olması gerekir. Başvuru üniversitenin ilan ettiği tarihlerde yapılır.
Not ortalamasıyla yatay geçiş için ne gerekir?
Genel not ortalaması, kontenjan, sınıf/dönem koşulu, disiplin durumu, ders uyumu ve üniversitenin ilan ettiği özel şartlar değerlendirilir.
Yatay geçiş yapınca dersler otomatik sayılır mı?
Hayır. Ders saydırma ve sınıf intibakı, geçiş yapılan üniversitenin ders içerikleri ve kredi uyumu incelemesine göre belirlenir.
İlgili içerikler
Tercih rehberi bağlantıları
Bu yazıyla bağlantılı üniversite ve taban puanı sayfalarına hızlıca geçebilirsin.
