İçindekiler
DGS ek yerleştirme nedir?
DGS ek yerleştirme, Dikey Geçiş Sınavı ana yerleştirme sürecinden sonra boş kalan kontenjanlar için yapılan ikinci tercih dönemidir. Ana yerleştirmede bazı programların kontenjanı dolmayabilir ya da yerleşen adaylardan kayıt yaptırmayanlar olabilir. Bu durumda ÖSYM, ilgili yıl için uygun görürse ek tercih bilgilerini ve tablolarını yayımlar. Adaylar da bu tabloda yer alan programlar arasından yeniden tercih yapabilir.
Ek yerleştirme, “ikinci bir sınav” değildir. Adayın aynı yıl aldığı DGS puanı kullanılır. Bu nedenle ek tercih döneminde önemli olan yeni bir puan üretmek değil, mevcut puanı ve boş kontenjanları doğru okumaktır. Ana tercih döneminde yerleşemeyen adaylar için ek yerleştirme yeni bir fırsat olabilir; fakat bu fırsatın sınırları vardır. Her programda boş kontenjan oluşmayabilir, oluşan kontenjan sayısı düşük olabilir ve tercih edilebilecek bölümler yine adayın ön lisans mezuniyet alanına göre belirlenir.
Bu yüzden DGS ek yerleştirme sürecini “nasıl olsa bir şans daha var” rahatlığıyla değil, daha dikkatli ve veri odaklı bir tercih dönemi olarak görmek gerekir. Ana tercihlerde yapılan hataları tekrar etmemek, özel koşulları okumak ve gerçekten kayıt yaptırılabilecek programlara odaklanmak bu dönemde daha da önemlidir.
- Ek yerleştirme yeni sınav değil, mevcut DGS puanıyla yapılan ek tercih sürecidir.
- Sadece boş kontenjan bulunan programlar tercih edilebilir.
- Geçiş yapılabilecek lisans programları yine ön lisans mezuniyet alanına göre belirlenir.
Boş kontenjan nasıl oluşur ve neden önemlidir?
Boş kontenjan, bir lisans programında ana yerleştirme sonrası dolmayan veya kayıt işlemleri tamamlandıktan sonra kullanılabilir hale gelen kontenjanı ifade eder. DGS ek yerleştirme tabloları aday için bu yüzden kritiktir; çünkü ek tercih döneminde tercih havuzu ana tercih döneminden daha dardır. Aday, yalnızca tabloda yer alan programları ve kontenjanları değerlendirebilir.
Boş kontenjan sayısı tercih stratejisini doğrudan etkiler. Kontenjan çok düşükse, programa ilgi yüksek olduğunda puan dalgalanması daha sert olabilir. Kontenjan daha genişse adayın yerleşme ihtimalini değerlendirmek biraz daha kolaylaşabilir. Ancak hiçbir kontenjan yerleşme garantisi vermez. Bir programda boş yer olması, o programa düşük puanla kesin girileceği anlamına gelmez; çünkü aynı programı benzer puandaki birçok aday tercih edebilir.
Ek yerleştirmede boş kontenjanı okurken yalnızca sayı değil, programın türü de önemlidir. Şehir, üniversite, öğretim türü, burs durumu, eğitim dili ve özel koşullar adayların ilgisini etkiler. Bazen az bilinen ama hedefe uygun bir program, popüler ama çok talep gören bir programa göre daha gerçekçi seçenek olabilir.
DGS ana yerleştirme ve ek yerleştirme farkları
Ek tercih döneminde karar verirken ana yerleştirme ile ek yerleştirme arasındaki farkı net görmek tercih hatalarını azaltır.
| Konu | Ana Yerleştirme | Ek Yerleştirme |
|---|---|---|
| Tercih kapsamı | İlgili yılın ana tercih kılavuzundaki programlar değerlendirilir | Boş kontenjan oluşan ve ek tercih tablosunda yer alan programlar değerlendirilir |
| Puan durumu | Adayın DGS puanı kullanılır | Aynı yılın DGS puanı kullanılır; yeni sınav yapılmaz |
| Kontenjan yapısı | Programların ilk kontenjanları dikkate alınır | Ana yerleştirme sonrası boş kalan/kullanılabilir kontenjanlar dikkate alınır |
| Strateji | Geniş liste ve hedef dağılımı kurulabilir | Daha dar liste, daha dikkatli koşul ve kontenjan okuması gerekir |
- Boş kontenjan sayısını programın talebiyle birlikte yorumla.
- Az kontenjanlı programlarda puan dalgalanması daha yüksek olabilir.
- Kontenjan var diye istemediğin veya kayıt yaptıramayacağın programı yazma.
DGS ek tercih hakkı kimler için gündeme gelir?
DGS ek tercih hakkı, genel olarak ilgili yılın DGS sürecine katılmış ve ana yerleştirme sonrasında ek tercih şartlarını sağlayan adaylar için gündeme gelir. Ancak kimin tercih yapabileceği, hangi adayların tercih hakkı bulunduğu ve varsa sınırlamalar her yıl yayımlanan ÖSYM duyurusunda açıklanır. Bu nedenle adayların yalnızca sosyal medya paylaşımlarına veya eski yıllardaki bilgilere güvenmemesi gerekir.
Ana yerleştirmede hiçbir programa yerleşemeyen adaylar ek yerleştirmeyi özellikle takip eder. Fakat yerleşme durumu, kayıt yaptırma durumu ve tercih hakkına ilişkin ayrıntılar yılın kılavuzunda belirtilir. Aday kendi durumunu ÖSYM AİS ekranı, sonuç bilgisi ve yayımlanan ek tercih metniyle birlikte değerlendirmelidir.
Burada önemli nokta şudur: Ek yerleştirme, herkese sınırsız yeni tercih hakkı veren bağımsız bir süreç değildir. Sistem, ilgili yılın kurallarına göre işler. Bu yüzden “ben ek tercih yapabilir miyim?” sorusunun cevabı, adayın o yılki DGS durumuna ve ÖSYM’nin yayımladığı resmi metne göre verilmelidir.
- Kendi tercih hakkını ÖSYM AİS ve güncel duyuru üzerinden kontrol et.
- Eski yıl kurallarını doğrudan bu yıla taşıma.
- Yerleşme/kayıt durumunun ek tercih hakkını etkileyip etkilemediğini kılavuzdan oku.
Ek tercih listesi nasıl hazırlanmalı?
DGS ek tercih listesi hazırlarken önce boş kontenjan tablosunu dikkatle incelemek gerekir. Adayın geçiş hakkı olmayan programları listeye alması zaten anlamlı değildir. Bu nedenle ilk filtre, mezun olunan ön lisans alanına göre tercih edilebilecek lisans programlarıdır. Ardından şehir, üniversite, eğitim türü, kontenjan, özel koşul ve önceki yıl puanları birlikte değerlendirilmelidir.
Ek tercih döneminde liste daha dar olduğu için istek sırası daha kritik hale gelir. Aday yalnızca puanı yetebilir diye istemediği bölümleri yazarsa, yerleştiğinde kayıt yaptırmak istemeyebilir. Bu da hem aday için zaman kaybı hem de başka bir aday için kullanılabilecek kontenjanın boşa gitmesi anlamına gelebilir. Bu yüzden “yerleşirsem gerçekten gider miyim?” sorusu her tercih satırı için sorulmalıdır.
Listeyi oluştururken üç seviye kullanılabilir: puanının biraz üstündeki ama gerçekten istediğin iddialı tercihler, puanına yakın dengeli tercihler ve puanının altında kalan fakat okumayı kabul edeceğin güvenli tercihler. Ek yerleştirmede kontenjan az olabileceği için güvenli seçeneklerin de gerçekten istenen programlardan seçilmesi gerekir.
- Önce geçiş hakkı olan ve boş kontenjanı bulunan programları ayır.
- Her tercih için şehir, ücret, eğitim dili ve özel koşulları kontrol et.
- Listeyi puana göre değil, gerçekten gitmek istediğin sıraya göre düzenle.
- Sadece yerleşmek için istemediğin programları yazma.
Taban puan ve en küçük puanlar ek yerleştirmede nasıl okunur?
DGS ek yerleştirmede taban puan yorumu, ana tercih dönemine göre daha dikkatli yapılmalıdır. Çünkü ek yerleştirme kontenjanları genellikle daha sınırlıdır ve aday davranışı farklılaşabilir. Bir programın önceki yıl ek yerleştirme en küçük puanı, sana fikir verir; fakat bu puan gelecek yıl aynı şekilde oluşacak anlamına gelmez.
ÖSYM bazı yıllarda ek yerleştirme sonuçlarına ilişkin sayısal bilgileri ve en küçük/en büyük puanları yayımlar. Bu veriler, programların önceki ek yerleştirme dönemindeki puan aralığını görmek için yararlıdır. Ancak adayın bu verileri tek başına karar aracı olarak kullanması doğru olmaz. Kontenjan değişimi, programın popülerliği, ana yerleştirmede oluşan boşluklar ve adayların tercih eğilimi sonucu etkileyebilir.
En sağlıklı yaklaşım, puanı bir aralık olarak yorumlamaktır. Puanın önceki yıl ek yerleştirme puanına çok yakınsa kontenjan sayısı ve talep riski mutlaka hesaba katılmalıdır. Puanın belirgin şekilde altındaysa program daha riskli olabilir; belirgin şekilde üstündeyse daha gerçekçi seçenek olabilir. Yine de özel koşul, şehir ve kayıt yaptırma niyeti puandan bağımsız olarak değerlendirilmelidir.
- Önceki yıl puanını garanti değil, referans veri olarak kullan.
- Ek yerleştirme kontenjanı azsa risk payını artır.
- En küçük puan ile kendi puanın arasındaki farkı tek başına yeterli görme.
- Puan, kontenjan ve özel koşulları birlikte oku.
Ek yerleştirme döneminde sık yapılan hatalar
Ek tercih döneminde adaylar çoğu zaman acele eder. Süre kısa olabilir, boş kontenjan sayısı sınırlı görünebilir ve “bu son şans” duygusu baskı oluşturabilir. Bu baskı altında yapılan en yaygın hata, tercih listesini yalnızca düşük puanlı görünen programlarla doldurmaktır. Oysa düşük puanlı veya boş kontenjanlı bir program, adayın hedefiyle uyumlu değilse doğru tercih olmayabilir.
Bir diğer hata, özel koşul ve açıklamaları okumamaktır. Eğitim dili, hazırlık sınıfı, ücret/burs durumu, kampüs bilgisi, ikinci öğretim gibi ayrıntılar öğrencinin kararını etkileyebilir. Özellikle şehir dışında okumayı düşünen adaylar konaklama, ulaşım ve yaşam maliyetini hesaba katmadan tercih yaparsa yerleştikten sonra zorlanabilir.
Son hata ise ek yerleştirmeyi plansız beklemektir. Ana yerleştirme sonucundan sonra aday, olası ek tercih için ön hazırlık yapabilir: geçiş hakkı olan bölümleri listeleyebilir, şehirleri ayırabilir, gitmeyeceği programları baştan eleyebilir ve puan aralıklarını not edebilir. Böylece duyuru yayımlandığında sıfırdan başlamaz.
- Panikle tercih yapma; gitmeyeceğin programı listeye alma.
- Özel koşul ve açıklama satırlarını mutlaka oku.
- Şehir dışı tercihlerde yaşam maliyetini hesaba kat.
- Ek tercih duyurusu gelmeden önce ön hazırlık listesi oluştur.
DGS ek yerleştirme için pratik kontrol listesi
Ek yerleştirme sürecinde iyi bir kontrol listesi, adayın hem zaman kazanmasını hem de kritik ayrıntıları kaçırmamasını sağlar. Önce resmi duyurunun yayımlanıp yayımlanmadığını kontrol etmelisin. 2025-DGS ek tercihleri için ÖSYM, tercih işlemlerinin 7 Ekim 2025 saat 11.00’de başlayıp 13 Ekim 2025 saat 23.59’da sona ereceğini duyurmuştu. 2026 ve sonraki yıllarda tarihler farklı olabileceği için güncel duyuru esas alınmalıdır.
Duyuru yayımlandığında ilk iş, tercih tablolarını indirip kendi mezuniyet alanınla eşleşen programları ayırmak olmalıdır. Sonra bu programları “kesinlikle isterim”, “şartlara bağlı düşünebilirim” ve “gitmem” diye üçe bölebilirsin. Bu ayrım, listeyi daha sağlıklı kurmanı sağlar. Tercih hakkı sınırlıysa her satırın gerçekten anlamlı olması gerekir.
Son aşamada tercihlerini AİS üzerinden dikkatle kontrol et. Program kodu, üniversite adı, bölüm adı ve öğretim türü birbirine benzeyebilir. Yanlış kod seçmek ciddi bir hataya dönüşebilir. Tercihlerini onaylamadan önce ekran görüntüsü almak, son gün yoğunluğuna kalmamak ve mümkünse listeyi bir gün dinlendirip tekrar okumak iyi bir alışkanlıktır.
- Güncel ÖSYM duyurusunu ve tarihlerini kontrol et.
- Ek tercih tablosunda sadece uygun programları filtrele.
- Program kodu, bölüm adı ve öğretim türünü son kez karşılaştır.
- Tercihi son saate bırakma.
Sık sorulan sorular
DGS ek yerleştirme nedir?
DGS ek yerleştirme, ana yerleştirme sonrasında boş kalan kontenjanlar için yapılan ek tercih sürecidir. Yeni sınav yapılmaz; adayın aynı yılki DGS puanı kullanılır.
DGS ek tercihleri ne zaman yapılır?
Tarih her yıl ÖSYM duyurusuyla açıklanır. Örneğin 2025-DGS ek tercihleri 7 Ekim 2025 saat 11.00 ile 13 Ekim 2025 saat 23.59 arasında alınmıştır. Güncel yıl için resmi duyuru kontrol edilmelidir.
DGS ek yerleştirmede herkes tercih yapabilir mi?
Tercih hakkı adayın ilgili yılki DGS durumuna ve ÖSYM’nin yayımladığı ek tercih kurallarına göre belirlenir. Bu nedenle aday kendi durumunu AİS ve resmi duyuru üzerinden kontrol etmelidir.
Ek yerleştirmede boş kontenjan olan her bölüm tercih edilebilir mi?
Hayır. Aday yalnızca ön lisans mezuniyet alanına göre geçiş hakkı bulunan ve ek tercih tablosunda yer alan uygun lisans programlarını tercih edebilir.
DGS ek yerleştirmede taban puan düşer mi?
Kesin bir düşüş garantisi yoktur. Boş kontenjan, aday ilgisi, programın popülerliği ve puan dağılımı sonucu etkiler. Önceki yıl puanları sadece referans olarak değerlendirilmelidir.
Ek tercih listesi nasıl sıralanmalı?
Liste istek sırasına göre hazırlanmalıdır. Ancak puan, kontenjan, özel koşullar, şehir ve kayıt yaptırma niyeti birlikte değerlendirilmelidir.
İlgili içerikler
Sınav çalışma bağlantıları
Bu yazıdaki konuyla bağlantılı konu anlatımı ve test sayfalarına geçebilirsin.