Oran-orantı, TYT problemlerinin en çok kullanılan araçlarından biridir. Konuyu iyi öğrenmek; yüzde, kar-zarar, karışım ve hareket sorularını da kolaylaştırır.
Hızlı özet
- Soruda verilenleri, isteneni ve koşulları ayırmadan işleme başlama.
- Bilinmeyen seçimini rastgele yapma; toplam, küçük parça veya istenen değer hangisi işlemi kolaylaştırıyor kontrol et.
- Bulduğun sonucu mutlaka soru metnine geri yerleştir; birçok hata son cevabın yanlış yorumlanmasından çıkar.
- Yanlışlarını işlem hatası, konu eksiği ve soru kökü hatası olarak sınıflandır.
Doğru ve ters orantıyı ayır
İki çokluk birlikte artıp birlikte azalıyorsa doğru orantı, biri artarken diğeri azalıyorsa ters orantı düşünülür. Ancak her soru bu kadar açık değildir; önce çokluklar arasındaki ilişkiyi cümleyle ifade et.
Birim oran bulmak birçok soruda tablo kurmaktan daha hızlı olabilir. Özellikle hız, fiyat, iş ve karışım sorularında birim değer mantığını kullan.
- Doğru orantıda çokluklar aynı yönde değişir; biri artarsa diğeri de artar.
- Ters orantıda çokluklar zıt yönde değişir; biri artarsa diğeri azalır.
- Oran iki çokluğun karşılaştırmasıdır; orantı iki oranın eşitliğidir.
- Birim oran, bir birim için düşen değeri buldurur ve fiyat-hız-iş sorularında çok işe yarar.
- Ters orantıda çarpım sabit kalır; doğru orantıda bölüm sabit kalır.
Tablo kurmak hatayı azaltır
Uzun metinli sorularda değerleri tabloya yazmak, hangi bilginin eksik olduğunu görmeyi sağlar. Tablo kurmadan zihinden işlem yapmak özellikle ters orantıda hata riskini artırır.
Çözüm sonunda oranı sadeleştirip sorunun istediği değere ulaştığından emin ol. Bazı sorular oranı değil, toplam miktarı ister.
Sık yapılan hatalar
- Verilen, istenen ve koşulları ayırmadan işlem yapmak.
- Bulunan x değerini doğrudan son cevap sanmak.
- Parantez, işaret, taban, kök içi veya oran yönünü dikkatsiz kullanmak.
- Yanlış soruyu çözümünü izledikten sonra yeniden denememek.
Bu yazıdan sonra ne yapmalısın?
- 1Bugün bu yazıdaki ilk iki başlığı çalışıp 10-15 örnek soru çöz.
- 2Yanlışlarını aynı deftere değil, konu adına göre ayrı küçük başlıklar altında topla.
- 3Son adımda "Oran Orantı konu anlatımı" bağlantısıyla aynı konuyu soru veya konu anlatımı tarafında pekiştir.
Sık sorulan sorular
Oran orantı problemler için neden önemlidir?
Çünkü birçok problem türünde miktarlar arasındaki ilişki oran kurarak çözülür.
Ters orantı nasıl anlaşılır?
Bir çokluk artarken diğeri aynı koşulda azalıyorsa ters orantı düşünülür.
İlgili içerikler
Benzer rehberler
Benzer soruları çözerek ilerle
Konu anlatımı, çözümlü sorular, favoriler ve gelişim takibiyle çalışmanı uygulamada devam ettirebilirsin.